Nizamülmülk’ün Devlet hizmetindeki hayâtı, babası
ile berâber Gazne Devletinin Horasan vâlisi Ebü’l-Fâzıl Es-Suri’nin hizmetinde
bulunmakla başladı. 1040 yılındaki Dandanakan Savaşından bir süre sonra Alp
Arslan’ın Belh vâlisi Ali bin Şadan’ın maiyetine girerek, vilâyet işlerinin
yürütülmesiyle vazifelendirildi.
Mevlana
Adı tezkire yazarlarının ittifakı ile Muhammed,
lakabı Celâleddin’dir. Ancak özellikle Mevlânâ, Mevlevî, Hüdâvendigâr, Mevlânâ
Hüdâvendigâr, Mollayı Rûm, Mevlânâyı Rûm lakaplanyla; Belhî, Rûmî ve nadir de
olsa Konevî nisbeleriyle anılan Celâleddîn Muhammed, bugün Afganistan’ın
kuzeyinde yer alan Belh şehrinde 6 Rebiülevvel 604/30 Eylül 1207 tarihinde
doğmuştur.
İbrahim Kafesoğlu
Tanınmış tarihçi ve fikir adamı İbrahim Kafesoğlu,
Selçuklu tarihi üzerinde ihtisas yapmışsa da Türk tarihinin ve kültürünün
birçok meselesi ile ilgilenmiş, değerli araştırmalar yapmış, yeni araştırıcılara
rehber olmuştur. İbrahim Kafesoğlu, “Bozkır Kültürü” adlı eserinde bozkır
kültürünün menşeini, sosyal yapısını, hükümranlık ve cihan hakimiyeti ülküsünü,
devlet teşkilâtını dinî, iktisadî hayatı, sanatı ve edebiyatı inceliyor;
sonunda da düşünce ve ahlakî hayata yer veriyor.
Hüseyin Nihal ATSIZ’ın Fikir Yapısı ve Eserleri
Hüseyin Nihal Atsız, tanınmış bir tarihçi, şair ve
Türkologtur. Onun tarihi araştırmaları onu milliyet ve Türk tarihi üzerine
düşünmeye sevk etmiştir. Gökalp’tan sonra, Cumhuriyet döneminde Türkçülüğün
önderi sayılır. Nihal Atsız, saf, katışıksız bir Türk milleti ister. Bu millet
içinde Türk kanından olmayanların, Türkleşmiş olanların yeri yoktur.
“Çanakkale’ye Yürüyüş” adlı kitapçıkta çingenelerin, Türkleşmiş diğer
kavimlerin aramızda yeri olmadığını, bunların Türk milletinin saflığını bozduğu
kanaatini beyan eder.
Erol Güngör
Milliyetçi düşünürler arasında ele alınan Erol
Güngör’ün İslâmî düşünce bakımından çok önemli iki eseri vardır. “İslâm’ın
Bugünkü Meseleleri” ve “İslâm Tasavvufunun Meseleleri” adlı eserleri denebilir
ki Cumhuriyet döneminde yazılmış bu sahada bilimsel muhtevada derli toplu tek
eserdir. Erol Güngör, “İslâm’ın Bugünkü Meseleleri” adlı kitabında hem İslâm
dünyasının hem de Türkiye’nin İslâmî meselelerini genel olarak ele almakta ve
bunlar üzerinde ilmî, fikrî tahliller yapmaktadır.
Ahmet Yesevi / Divan-ı Hikmet
Ahmet Yesevi Sayram’da doğup Yesi’de yaşayan, geniş
halk kitlelerine ulaşmak için sanat-kârane kaleme aldığı “hikmet” adı verilen
şiirlerinde, o günkü Türkçenin imkânları ile Kur’an emirlerini ve hadislerin
muhtevalarını işleyen Dîvân-ı Hikmet müellifi ve Türk milletinin manevî mürşidi
Ahmed-i Yesevî (öl. 1166) de bu dönemde yaşamıştır. Sayram’ın tanınmış
şahsiyetlerinden olan ve Hz. Ali soyundan geldiği kabul edilen Şeyh İbrahim’in
oğludur. Annesi, Şeyh İbrahim’in halifelerinden Mûsâ Şeyh’in kızı Ayşe
Hatun’dur.










